Janko, Anna. Mała zagłada [Nagroda Literacka m.st. Warszawy / proza]

Rok: 2016Gatunek: BiografiaPowieśćKraj nagrody: PolskaTemat: II wojna światowaSochyZamojszczyznazbrodnie wojenne

Sprawdź dostępność w bibliotece!

Szczegóły
Tytuł: Mała zagłada 
Autor: Anna Janko 
Literatura polska - Biografia, Powieść
Nagroda: Nagroda Literacka m. st. Warszawy (2016)

Opis:

Sochy na Zamojszczyźnie, 1 czerwca 1943 roku. Wystarczyło parę godzin, by wieś przestała istnieć. Budynki zostały spalone. Mieszkańcy rozstrzelani. Pośród zgliszczy pozostał jeden dom, nieliczni dorośli i kilkoro dzieci.
Wśród nich — dziewięcioletnia Terenia Ferenc, matka Anny Janko. Dziewczynka widziała, jak Niemcy mordują jej rodzinę. Nieludzki obraz towarzyszył jej przez lata spędzone w domu dziecka, by nigdy nie dać o sobie zapomnieć…

Mała Zagłada Anny Janko nie jest jeszcze jedną tragiczną opowieścią rodzinną wyciągniętą z lamusa II wojny światowej. To mocna, jak najbardziej współczesna rozprawa z traumą drugiego pokolenia — naznaczonego strachem. Brutalna, naturalistycznie opisana historia pacyfikacji polskiej wsi staje się w niej punktem wyjścia do przedstawienia etycznej i egzystencjalnej bezradności.

Mała Zagłada. Przejmująca książka o tym, że wojna nie umiera nigdy…

(Źródło opisu: strona wydawcy)

Fragment:

Miałam przez to wszystko jakby dwie matki. Pierwszą: dorosłą kobietę, za którą tęskniłam, gdy wychodziła do sklepu, której się bałam, gdy wpadała w gniew, z której byłam dumna, bo nikt nie miał ładniejszej pani za matkę na całym podwórku. I drugą mamę miałam: małą dziewczynkę, której na wojnie zginęli rodzice, wciąż przerażoną i samotną, która kiedyś cierpiała głód i musiała pracować u złej ciotki, takiej, co biła i kazała nosić wiadra z wodą pod górę. Dla niej pójście po wojnie do domu dziecka było, o paradoksie, największym szczęściem. To właśnie ta mama-dziewczynka nieraz kładła się na tapczanie w dzień i płakała nie wiadomo dlaczego.

Mała zagłada, Anna Janko

Recenzje:

Obok opisu rodzinnej i zbiorowej historii, mniej lub bardziej udokumentowanych faktów, książka jest zapisem trudnej pracy nad pamięcią. Autorka z masochistycznym uporem drąży bolesną przeszłość, za co niejednokrotnie przychodzi jej płacić dodatkowym cierpieniem. Rozmawia z członkami rodziny i świadkami, przegląda publikacje i archiwa. Ale najbardziej wartościowe są jej rozmowy z matką, wplecione w narrację książki. Przez lata matka nie chciała uchylić choćby rąbka tajemnicy, broniła się przed nawrotem wspomnień o rodzinnej zagładzie. Po latach dojrzała do rozmowy z córką. Nie jest to jednak chłodne dochodzenie historycznego detektywa, ale rozumiejące odsłanianie subiektywnego świata pamięci autobiograficznej, gdzie to emocje orkiestrują wspomnienia i odczucia.

Lech M. Nijakowski, kulturaliberalna.pl

"Mała Zagłada" to książka o znaczeniu uniwersalnym i bardzo mądry traktat o istocie zła. Wokół niego lęk, potem przerażający strach. Dużo jest w tej książce strasznych słów, których nie ma się siły wypowiedzieć i z trudem można je odczytać. Dużo jest opowieści o tym, co strach i zniewolenie robią z ludzką świadomością. Anna Janko niespiesznie idzie własną drogą i coraz silniej gruntuje się w przekonaniu o tym, jak wiele przypadku, zwyczajnej niefrasobliwości losu oddziela czas normalnej egzystencji od czasu szaleństwa, ale przede wszystkim od tego czasu, który może zostać brutalnie i bez żadnego usprawiedliwienia odebrany.

Jarosław Czechowicz, krytycznymokiem.blogspot.com

 

 Zobacz inne nagrodzone książki w kategorii:

Nagroda Literacka m. st. Warszawy

 Dąbrowski, Tadeusz. Pomiędzy [Nagroda Literacka m. st. Warszawy / poezja] (2014)

"Pomiędzy" to szósta, a trzecia ogłoszona przez Wydawnictwo a5, książka poetycka Tadeusza Dąbrowskiego, laureata Nagrody Kościelskich, jednego z najważniejszych przedstawicieli współczesnej polskiej poezji, szeroko publikowanego także poza krajem. Jego nowy zbiór wierszy jest wędrówką po miejscach i ludziach, a zarazem w głąb siebie – w poszukiwaniu własnej tożsamości. W jednym z wywiadów autor Te Deum zauważa: „W moim przypadku poezja...

 Przybylski, Ryszard. Cień jaskółki [Nagroda Literacka m. st. Warszawy / literatura piękna] (2010)

Niezwykły podarunek dla miłośników Chopina: biografia złożona z przemyśleń artysty. Jak przeniknąć myśli genialnego artysty, nie popadając ani w ton nadmiernie popularyzujący i banalizujący, ani przesadnie świątobliwy? To sztuka. Ryszard Przybylski potraktował listy naszego cenionego w szerokim świecie artysty jako punkt wyjścia do rozważań o tym, co targało jestestwem genialnego kompozytora. Znakomite pióro autora sprawia, że książka przypomina laboratorium analityczne,...

 Bednarek, Justyna i de Latour, Daniel. Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek (czterech prawych i sześciu lewych) [Nagroda Literacka m.st. Warszawy / literatura dziecięca] (2016)

Czy nie zastanawiało Was, gdzie znikają wrzucone do pralki skarpetki? Bo jest faktem, że znikają, skoro wsadzamy je parami, a wyjmujemy pojedyncze. Przynajmniej w domu Małej Be. Otóż zaginione skarpetki ruszają w świat, robią zawrotne kariery i mają świetne przygody: zostają gwiazdami filmowymi, detektywami, mysimi mamami albo po prostu uszczelniają wronie gniazdo....

Zobacz inne nagrodzone książki tego autora:

Brak.