Płaza, Maciej. Skoruń [Nagroda Kościelskich, Nagroda Literacka Gdynia]

Rok: 2016Gatunek: OpowiadanieKraj nagrody: PolskaTemat: dojrzewaniewieś

Sprawdź dostępność w bibliotece!

Szczegóły
Tytuł: Skoruń 
Autor: Maciej Płaza 
Literatura polska - Opowiadanie
Nagroda: Nagroda Kościelskich (2016)
Nagroda: Nagroda Literacka Gdynia (2016)

Opis:

Siedem opowieści o ziemi, rzece i robocie, o tęsknocie za nieznanym, o radosnym i lękliwym żegnaniu się z dzieciństwem, i o olśnieniach, jakie przynosi inicjacja.

Ma niewiele lat i opinię lenia, łobuza, nicponia. Jak to mówią w jego wiosce: skorunia. Mieszka na uboczu, gdzieś na Sandomierszczyźnie, nad Wisłą, która czasem niebezpiecznie podchodzi pod wały, z ojcem sadownikiem, konstruktorem, ateuszem, buntownikiem nie wiadomo przeciw komu, i matką, żywą świętą. Są lata osiemdziesiąte XX wieku; parę lat wcześniej ojciec brał udział w tajemniczej konspiracji, dwadzieścia lat temu sąsiednią wieś spustoszyła nie do końca wyjaśniona powódź, czterdzieści minęło od nie do końca zapomnianej wojny. Skoruniem nikt się nie przejmuje, bo to jeszcze niby dziecko, ale on swoje wie, patrzy i słucha uważnie, wtyka nos w dorosłe sprawy i czuje, że zaczyna się życie: dopiero chłopięce, ale już groźne

(Źródło opisu: strona wydawcy)

Recenzje:

Prostota tej prozy jest tak zniewalająca, że aż podejrzana; a podejrzana, bo wyrafinowana. Pomimo przesycenia powieści wyrażeniami zaczerpniętymi z gwary ludowej, regionalizmami ("śmy poszli" etc.) czy swojskimi brzmieniami z osobniczym połykaniem głosek ("aeśchopakuwyrós"), z narracji "Skorunia" przebija gruntowne wykształcenie autora. Debiut Macieja Płazy, doktora nauk humanistycznych, literaturoznawcy i tłumacza, jest w pełni dojrzałą prozą twórcy świadomego warsztatowych możliwości swego pióra (klawiatury).

Janusz R. Kowalczyk, culture.pl

Jednak u Płazy, to co już było, jest świeże i interesujące. Jest wieś, ale nie umitologizowana, nie wyidealizowana, chciałoby się powiedzieć realna, choć może odrobinę mistyczna. Jest dziecko, które jeszcze uczy się świata, które nie zawsze go rozumie, ale nie jest to dziecko naiwne, głupie, takie, które chcielibyśmy prowadzić za rękę. Jest wreszcie świat, w którym niewiele się dzieje (choć są momenty) i książka, która pełna jest opisów, przez co mogłoby się wydawać, że trudno przez nią przebrnąć, a okazuje się, że płynie się przez nią jak z prądem rzeki.

Paweł Hetman, czytamrecenzuje.pl

 

 Zobacz inne nagrodzone książki w kategorii:

Nagroda Literacka Gdynia

 Chwin, Stefan. Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni [Nagroda Literacka Gdynia / eseistyka] (2011)

Dlaczego ludzie popełniają samobójstwa? Jak przygotowują swoją śmierć i jaką rolę w tych przygotowaniach odgrywa praca wyobraźni? Sztuka i literatura zna samobójców, którzy byli gotowi odebrać sobie życie z powodów zupełnie niezrozumiałych dla zwykłych ludzi. Ich motywacje często były tajemnicą nawet dla psychologów i psychiatrów, którym samobójcy przedstawieni w literaturze mogą wydać się istotami całkowicie wymyślonymi. Dla literatury i sztuki...

 Koziołek, Ryszard. Ciała Sienkiewicza. Studia o płci i przemocy [Nagroda Literacka Gdynia] (2010)

Książka jest opowieścią o przemocy i erotyzmie w pisarstwie Henryka Sienkiewicza. Autor wydobywa spod konwencji przygodowej jego powieściowych fabuł grozę okrucieństwa oraz perwersyjny erotyzm – obie sfery zamaskowane zadziwiająco sprawną narracja Sienkiewicza. Ciała Sienkiewicza to dzieło odsłaniające proces i zasady tworzenia przedstawień seksualności i przemocy tak, by dostarczały one przyjemności lektury, obnażając jednocześnie skryte i wstydliwe pragnienia czytelnika....

 Nowicki, Wojciech. Salki [Nagroda Literacka Gdynia / esej] (2014)

Salki to niespieszna podróż w czasie i przestrzeni. Wojciech Nowicki wyłuskuje z przeszłości dzieje swoich kresowych przodków, ich wspomnienia, obawy i krzywdy, tworząc uniwersalny obraz tęsknoty i lęku. To także zapis podróży do światowych metropolii, miast, wsi i przysiółków, opowieść o ciągnącej w daleki świat włóczędze „z domami w głowie i poczuciem bezdomności”. Znakomita refleksyjna proza....

Nagroda Kościelskich

 Dybczak, Andrzej. Gugara [Nagroda Kościelskich] (2012)

"Gugara" to książka o mieszkańcach syberyjskiej osady otoczonej ciszą. "Gugara" to dźwięk dzwonków na szyi reniferów, niesie się daleko. W brezentowym namiocie zawsze pali się nieduże ognisko. Tatiana wygrywa w warcaby, jej mąż Dimitri patrzy za uciekającym dymem, myśli o kosmitach, Spartanach, o dziadku szamanie pochowanym w gałęziach drzewa, pali papierosy. Nie pali syn Maksim, dopiero się uczy, i stary...

 Siwczyk, Krzysztof. Dokąd bądź [Nagroda Kościelskich] (2014)

...

 Dąbrowska, Krystyna. Białe krzesła [Nagroda Kościelskich, Nagroda Poetycka im. Wisławy Szymborskiej] (2013, 2013)

Białe plastikowe krzesła, przedmioty użytkowe, takie jak łóżko, miotła, buty – to w nich, a nie w ozdobnych fotelach poetka szuka metafory codzienności. To one, czasem obskurne, niewygodne, wykonane bez smaku, są bliżej poezji, gdy modlą się w nich starzy rabini, czołami dotykając kamieni w Ścianie Płaczu. Bez trudu metafora białych krzeseł daje się przełożyć na świat poezji. Nie jest...

Zobacz inne nagrodzone książki tego autora:

Brak.