Płaza, Maciej. Skoruń [Nagroda Kościelskich, Nagroda Literacka Gdynia]

Rok: 2016Gatunek: OpowiadanieKraj nagrody: PolskaTemat: dojrzewaniewieś

Sprawdź dostępność w bibliotece!

Szczegóły
Tytuł: Skoruń 
Autor: Maciej Płaza 
Literatura polska - Opowiadanie
Nagroda: Nagroda Kościelskich (2016)
Nagroda: Nagroda Literacka Gdynia (2016)

Opis:

Siedem opowieści o ziemi, rzece i robocie, o tęsknocie za nieznanym, o radosnym i lękliwym żegnaniu się z dzieciństwem, i o olśnieniach, jakie przynosi inicjacja.

Ma niewiele lat i opinię lenia, łobuza, nicponia. Jak to mówią w jego wiosce: skorunia. Mieszka na uboczu, gdzieś na Sandomierszczyźnie, nad Wisłą, która czasem niebezpiecznie podchodzi pod wały, z ojcem sadownikiem, konstruktorem, ateuszem, buntownikiem nie wiadomo przeciw komu, i matką, żywą świętą. Są lata osiemdziesiąte XX wieku; parę lat wcześniej ojciec brał udział w tajemniczej konspiracji, dwadzieścia lat temu sąsiednią wieś spustoszyła nie do końca wyjaśniona powódź, czterdzieści minęło od nie do końca zapomnianej wojny. Skoruniem nikt się nie przejmuje, bo to jeszcze niby dziecko, ale on swoje wie, patrzy i słucha uważnie, wtyka nos w dorosłe sprawy i czuje, że zaczyna się życie: dopiero chłopięce, ale już groźne

(Źródło opisu: strona wydawcy)

Recenzje:

Prostota tej prozy jest tak zniewalająca, że aż podejrzana; a podejrzana, bo wyrafinowana. Pomimo przesycenia powieści wyrażeniami zaczerpniętymi z gwary ludowej, regionalizmami ("śmy poszli" etc.) czy swojskimi brzmieniami z osobniczym połykaniem głosek ("aeśchopakuwyrós"), z narracji "Skorunia" przebija gruntowne wykształcenie autora. Debiut Macieja Płazy, doktora nauk humanistycznych, literaturoznawcy i tłumacza, jest w pełni dojrzałą prozą twórcy świadomego warsztatowych możliwości swego pióra (klawiatury).

Janusz R. Kowalczyk, culture.pl

Jednak u Płazy, to co już było, jest świeże i interesujące. Jest wieś, ale nie umitologizowana, nie wyidealizowana, chciałoby się powiedzieć realna, choć może odrobinę mistyczna. Jest dziecko, które jeszcze uczy się świata, które nie zawsze go rozumie, ale nie jest to dziecko naiwne, głupie, takie, które chcielibyśmy prowadzić za rękę. Jest wreszcie świat, w którym niewiele się dzieje (choć są momenty) i książka, która pełna jest opisów, przez co mogłoby się wydawać, że trudno przez nią przebrnąć, a okazuje się, że płynie się przez nią jak z prądem rzeki.

Paweł Hetman, czytamrecenzuje.pl

 

 Zobacz inne nagrodzone książki w kategorii:

Nagroda Literacka Gdynia

 Tkaczyszyn-Dycki, Eugeniusz. Dzieje rodzin polskich [Nagroda Literacka Gdynia] (2006)

Tragizm łączy się tu z groteską, a liryzm z trywialnością, tworząc niespotykaną, poruszającą jakość estetyczną. Muzyczna, wielogłosowa struktura tego złożonego z pięćdziesięciu wierszy tomu krystalizuje się wokół powracającego motywu umierającej matki....

 Łukasiewicz, Jacek. TR (Tadeusz Różewicz) [Nagroda Literacka Gdynia / osobna] (2013)

TR jest książką o podmiocie liryki Tadeusza Różewicza, tworzonym od tomu Niepokój (1947) aż po dzień dzisiejszy. TR to – kreacja osobowa, która ulegała przemianom i przyjmowała różne role, wśród nich: mającego „małą kamienną wyobraźnię” przedstawiciela akowskiego pokolenia; poety, który znalazł się wśród zbuntowanych form, wobec nieludzkiej, bo wyalienowanej sztuki; poetyanonima; poety-„gawędziarza”. TR – zarazem wzniosły, ironiczny, żartobliwy – jest...

 Porębski, Mieczysław. Spotkanie z Ablem [Nagroda Literacka Gdynia / nagroda osobna] (2012)

Spotkanie z Ablem to najnowszy tom z serii Dzieł Mieczysława Porębskiego. Otwierają go teksty pochodzące z lat 80. i 90., kończą rozmowy z początku XXI wieku. To sugestywne portrety artystów, głębokie analizy wystaw, komentarze przemian społeczno-kulturowych. Ułożone chronologicznie eseje dotyczą konkretnych osób i wydarzeń, ale przenika je ponadczasowa refleksja na temat historii, bez której sztuka w pełni istnieć nie może....

Nagroda Kościelskich

 Dybczak, Andrzej. Gugara [Nagroda Kościelskich] (2012)

"Gugara" to książka o mieszkańcach syberyjskiej osady otoczonej ciszą. "Gugara" to dźwięk dzwonków na szyi reniferów, niesie się daleko. W brezentowym namiocie zawsze pali się nieduże ognisko. Tatiana wygrywa w warcaby, jej mąż Dimitri patrzy za uciekającym dymem, myśli o kosmitach, Spartanach, o dziadku szamanie pochowanym w gałęziach drzewa, pali papierosy. Nie pali syn Maksim, dopiero się uczy, i stary...

 Franaszek, Andrzej. Miłosz. Biografia. [Nagroda Kościelskich] (2011)

Miłosz. Biografia autorstwa Andrzeja Franaszka to nie tylko barwny portret jednego z największych twórców XX wieku - to zarazem kawał historii tego stulecia, z jego okrutnymi paroksyzmami: wojnami, rewolucjami, totalitaryzmami, powstaniami, dyktaturami, zrywami niepodległościowymi. Wszystkich tych wydarzeń - a także kluczowego dla tej epoki losu wygnańca - żyjący blisko sto lat poeta doświadczył na własnej skórze; ale też wnikliwie opisał...

 Twardoch, Szczepan. Drach [Nagroda Kościelskich] (2015)

Drach wie. Wraz z kilkuletnim Josefem przygląda się świniobiciu. Jest październikowy poranek 1906 roku i, choć chłopiec nie ma o tym pojęcia, ryk zarzynanego zwierzęcia oraz smak wusztzupy powrócą do niego kilkanaście lat później, gdy po zakończeniu wojny będzie powracał na Śląsk. Nikodem nigdy nie był w wojsku. Jest za to wziętym architektem. Z poprzedniego związku ma pięcioletnią córkę, a...

Zobacz inne nagrodzone książki tego autora:

Brak.